Auteur: Happy's Zone

IKIGAI

Hoog tijd om weer eens wat aandacht aan de Blue Zones te besteden. In mijn eerste Happy’s Zone “Nederland als nieuwe Blauwe Zone” besprak ik dat er negen gemeenschappelijke levensstijl kenmerken in de Blauwe Zones zijn. Vandaag bespreek ik “Ikigai” als belangrijke factor.

Eén van de belangrijkste “geheimen” voor een lang, tevreden, betekenisvol en gezond leven is namelijk het hebben van een doel, een reden van bestaan, iets waarvoor je je bed uit wil komen. Op het Blauwe Zone eiland Okinawa, Japan noemen ze dat het hebben van “Ikigai”. In de Franse filosofie ook wel aangeduid als “raison d’être”.

Volgens de Japanners heeft iedereen een Ikigai. Alleen is lang niet iedereen zich er van bewust. Ikigai is verborgen in ons binnenste, om het te vinden is verkenning en bewustwording nodig.

Ikigai heeft raakvlakken met “missie”, “passie”, “roeping”, je “beroep”. In een model is het het overlap van vier cirkels:

  1. Waar je van houdt
  2. Waar je goed in bent
  3. Wat de wereld nodig heeft
  4. Waar je voor betaald wordt/kan worden

Iets wat betekenis geeft aan je leven zou je het best je hele leven blijven doen. Als je Ikigai in je beroep kan “botvieren” ben je een gelukkig mens en hoef je niet op de traditionele manier met pensioen te gaan zoals wij dat in het Westen veelal doen. Natuurlijk moet je gezondheid het toelaten dat je tot op hoge leeftijd doorwerkt. Maar wat de Blauwe Zones ons kunnen leren is dat, als je tot hoge leeftijd je passie kan bedrijven, je ook je gezondheid beter kan behouden.

Elk mens zou waar ook ter wereld zijn Ikigai kunnen vinden. Het is wel afhankelijk van helpende factoren en belemmerende factoren. Veel helpende factoren zijn er in de Blauwe Zones (zie de negen gezamenlijke kenmerken in mijn eerste blog).

Helaas zijn er in de wereld nogal wat belemmerende factoren. Honger, oorlog, onveiligheid, armoede, frustratie, angst. Angst vanwege een pandemie, angst vanwege een onzichtbare “vijand”, een virus.

In een rijk en welvarend land als Nederland zouden er toch meer helpende dan belemmerende factoren moeten zijn, zou je zo denken. Hier zouden toch veel mensen hun Ikigai moeten kunnen vinden.

Voor het vinden en behouden van je Ikigai is rust nodig, focus en “flow”.

De rust om de belemmerende factoren van je af te zetten. Zoals ik al in de Happy’s Zone over slapen besprak worden wij in de moderne maatschappij met teveel prikkels overladen. De vaart waarmee de 24 uurs-economie, de vaart die internet, (sociale) media, op ons afkomt is belemmerend voor onze rust.

De focus om in het hier en nu te zijn, opgaan in de ervaring zonder aan iets anders te denken of afgeleid te worden. “Mindful” bezig zijn. In de Blauwe Zones doet men aan meditatie. Dat zouden we in Nederland ook veel meer moeten/kunnen doen.

In de flow zijn wij als we helemaal opgaan in een taak of toestand. In de flow ben je als je geconcentreerd bent op een specifieke taak of bezigheid en je door niets of niemand laat afleiden. Je bent dan zo betrokken dat je alles om je heen kan vergeten. Er heerst dan orde in je bewustzijn. Een gevoel en ervaring zó fijn dat je dat gevoel vaker wil hebben. Waarschijnlijk spelen bij dat prettige gevoel neurotransmitters (chemische stofjes die zenuwprikkels helpen overbrengen) zoals endorfines (“lichaamseigen morfine”) een rol.

In de flow kom je ook als je forse lichamelijke activiteit levert. Als ik vroeger in de flow wilde komen ging ik naar de discotheek en danste de hele nacht. In die grijze oudheid noemde je dat “swingen”. Sinds de “corona-tijd” is deze manier om in de flow te raken echter geen optie meer.

Hardlopen kan je ook snel in de flow brengen. De enige restrictie die het bezitten van kunstknieën oplevert is helaas hardlopen. Fietsen kan echter wel en spinnen (hoogfrequent “fietsen”) is voor kunstknieën superieur. Met een goede opbouw, goede muziek en op de juiste momenten géén afleiding kan ik soms in een geweldige flow komen.

Er zijn momenteel in deze “coronacrisis” veel beroepen die teveel te maken hebben met belemmerende factoren om in de flow te komen/blijven. Creatieve beroepen als in de theaterwereld, muziek, cultuur. Prachtige beroepen zoals daar zijn in de horeca, in de zorg, onderwijs, sportclubs.

Het baart me veel zorgen wat dat met mensen doet. Het baart me zorgen dat de huidige “coronamaatregelen” zo’n negatieve invloed op onze “flow” heeft.

Flow wordt ook weleens aangeduid als “stromen”. Stromen, als bij stromend water. Stromen als bij TouchedByWater.

Wat heerlijk dat “TouchedByWater” zijn Ikigai lijkt te hebben gevonden.

 

 

“The only thing we have to fear is fear itself” -waanzin?-

Knuffelen op anderhalve meter

Afgelopen weekend kon ik voor het eerst de moeder van een vriendin, verblijvende in een verpleeghuis – met de nodige restricties – even bezoeken. In de hal ligt een intekenlijst, hierop vermeld je je naam, je telefoonnummer en de kamer van de persoon die je gaat bezoeken. Bij het verlaten van het pand (vóór 17.00 uur) zet je weer je handtekening. Dit alles om je bij een onverhoopte besmetting met COVID-19 snel te kunnen traceren en vervolgen.

Aankomende bij het verpleeghuis, mooi gelegen in een oude wijk in Voorschoten, zag ik een bewoner van het verpleeghuis afscheid nemen van een bezoeker. Aan het leeftijdverschil te zien meende ik te concluderen dat het mogelijk om het afscheid van haar zoon ging. Zij namen afscheid met een warme omhelzing, een zogenaamde “knuffel”. Het eerste wat door mij heen schoot was: “Wat doen ze nú?!” Toen pas schrok ik van mijzelf…

Dus ik was geschokt dat er in het openbaar geknuffeld werd en wel tussen een wat breekbaar aandoende bejaarde vrouw en een jongere man die afscheid nam….? Lieve mensen, waar zijn wij in hemelsnaam mee bezig? Meer lezen…

Anderhalve-meter-samenleving; Kleren van de Keizer?

“De kleren van de keizer”

Dit sprookje van Hans Christian Andersen heeft altijd nogal tot mijn verbeelding gewerkt. Voor wie het niet kent: Er was eens een keizer, een keizer die nogal ijdel was. Hij droeg de mooiste kleren, zijn kleermakers maakten alsmaar mooiere en duurdere gewaden, maar de keizer werd steeds sneller verveeld. Op een moment beval hij zijn kleermakers een gewaad te maken van een “stof die niet bestaat”.

Rondreizende kleermakers die wel wat in dit gat in de markt zagen kwamen aan het hof en vertelden aan de keizer dat zij een uniek en nog nooit vertoond kledingstuk konden maken, van een stof die alleen zichtbaar is voor heel slimme mensen. Zowel de keizer als zijn onderdanen durfden niet te zeggen dat ze het gewaad niet zagen, dan zouden ze immers voor dom aangezien worden. Zijn onderdanen riepen dat het gewaad hem prachtig stond en iedereen ging er in geloven. Pas toen een kind in het volk onbevangen riep dat de keizer in zijn blootje liep, zag de keizer het bedrog in. Toen waren de kleermakers inmiddels alweer, fors verrijkt, gevlogen. Meer lezen…

De kantel-kansen van Corona

Begrijp de titel van deze blog niet verkeerd: ook ik vind de gevolgen van deze pandemie verschrikkelijk. De eenzaamheid, het verdriet, het ziekzijn, het overlijden van vooral erg kwetsbare mensen, afscheid wat niet of slecht genomen kan worden; het keiharde werken van zorgverleners in ziekenhuizen en in verpleeghuizen; de economische impact, de destructie van de maatschappij.

Dat de druk op de IC’s terugloopt, er überhaupt minder mensen hoeven te worden opgenomen is natuurlijk een erg goede zaak.

Waar ik moeite mee heb is de conclusies die gepresenteerd worden na raadpleging van het OMT door het kabinet: “De curve van aantal patiënten op de IC’s buigt af, DUS ons beleid tot nu toe is geslaagd en moet (precies) zo voortgezet worden. Hou vol daarbij”. Hoezo DUS? Ik heb mijn woonkamer opnieuw laten behangen, de IC’s liggen minder vol, dus ik moet nu ook de bovenverdieping opnieuw laten behangen? Meer lezen…

Corona: IC-, maar ook andere bedden

Zelden een zo serene doordeweekse ochtendwandeling door de straten van Leiderdorp gemaakt als vanmorgen. De boventoon: zon, een zacht windje, weinig verkeer, veel vogelgekwetter.

Vanmorgen mijn e-bike voor een onderhoudsbeurt weggebracht naar de fietsenmaker. De regels goed in ogenschouw genomen; ik was de enige in de werkplaats, buiten de op ruime afstand aanwezige fietsenmaker. Contactloze overdracht van de fiets. Omdat ik mijn dagelijkse wandeling nog niet had gemaakt leek de teruggang naar huis een uitgelezen tijdstip hiervoor. Stevig stappend door de straten en parkjes kwam ik als herboren thuis. Wat een rust.

Wat een verschil met de koortsachtige drukte die er nu op de IC’s in de ziekenhuizen heerst. Omdat de geraamde gemiddelde “ligtijd” op de IC’s (bij COVID-19 besmetting) geen 10, maar 20 dagen is, lopen de IC’s zo vol. Niet omdat het aanbod zo ontzettend hoog is (mogelijk al een voorzichtige conclusie sinds de semi lockdown van zondag 16 maart?), maar doordat de dóórstroming zo laag is. Meer lezen…

“Corona”: kantelmoment/tijd voor bezinning?

15 maart: Terwijl de crisisteams op toptoeren draaien; – lang leve het online vergaderen! – komt Nederland versneld tot stilstand.

Tegelijkertijd met het exponentieel groeiende (bekende) aantal besmettingen is er een exponentieel veranderende inrichting van de “Gezondheidszorg”. Reguliere, niet spoedeisende zorg komt tot stilstand. Alles zal gedurende de komende weken (?) in het teken van spoedzorg zijn.

Terwijl ik dit typ, is de werkelijkheid alweer ingehaald door de nieuwe feiten. Meer lezen…

Waarom we moeten slapen

De titel van de blog van deze maand is ontleend aan het in 2017 verschenen boek van Matthew Walker: “Why we sleep”. Nee, ik heb geen aandelen, of met een modern woord “disclosures”, maar ik moet zeggen, dit boek leest als een trein.

Walker is een Britse wetenschapper. Vroeger was hij professor in de psychiatrie aan de Harvard Medical School en tegenwoordig professor in neurowetenschappen en psychologie aan de Universiteit van Californië, Berkeley. Hij onderzoekt al tientallen jaren de impact van slaap op de gezondheid en ziekte van de mens. Het boek is in het Nederlands vertaald en is “Slaap” getiteld.

Het boek laat zien wat een ontzettend belangrijke rol (goed) slapen heeft in ons welbevinden, onze gezondheid, de maatschappij, de evolutie… Meer lezen…

Nederland als nieuwe Blauwe Zone!

Voor u ligt mijn eerste blog op deze website. Mijn naam is Happy Koops. Ik ben sinds 20 jaar huisarts in Leiderdorp, een prettig dorp nabij de mooie universiteitsstad Leiden. Hier woon ik ook, samen met echtgenoot Paul en onze zoons Frank (23) en Nathan (20).

Gaandeweg ben ik steeds meer geïnteresseerd geraakt in preventieve geneeskunde. Hoe voorkóm je (welvaarts)ziekten en wat helpt bijdragen aan een langer, gezonder leven? Dit vroeg onderzoeksjournalist Dan Buettner van National Geographic Magazine zich rond 2000 af na gesprekken met demografisch onderzoeker Michel Poulain en de Italiaanse dokter Gianni Pes. Het concept “Blauwe Zones” is ontstaan na hun onderzoek naar de regionale concentratie van honderdjarigen op Sardinië (met name in het heuvelachtige Oligastra in het noordoosten). Meer lezen…