Nederland als nieuwe Blauwe Zone!

Voor u ligt mijn eerste blog op deze website. Mijn naam is Happy Koops. Ik ben sinds 20 jaar huisarts in Leiderdorp, een prettig dorp nabij de mooie universiteitsstad Leiden. Hier woon ik ook, samen met echtgenoot Paul en onze zoons Frank (23) en Nathan (20).

Gaandeweg ben ik steeds meer geïnteresseerd geraakt in preventieve geneeskunde. Hoe voorkóm je (welvaarts)ziekten en wat helpt bijdragen aan een langer, gezonder leven? Dit vroeg onderzoeksjournalist Dan Buettner van National Geographic Magazine zich rond 2000 af na gesprekken met demografisch onderzoeker Michel Poulain en de Italiaanse dokter Gianni Pes. Het concept “Blauwe Zones” is ontstaan na hun onderzoek naar de regionale concentratie van honderdjarigen op Sardinië (met name in het heuvelachtige Oligastra in het noordoosten).

Buettner identificeerde aanvankelijk vijf hotspots (Blauwe Zones) op de wereld waar mensen bovengemiddeld (gezond) oud worden. Deze “Centennials” (honderdjarigen) en “Super Centennials” (honderdtien jarigen) wonen in:

  • Sardinië, Italië
  • Okinawa, Japan
  • Gemeenschap van Zevendedagsadventisten in Loma Linda, Californië
  • Nicoyaschiereiland, Costa Rica
  • Ikaria, Griekenland

Later kwamen daar nog bij:

  • Öland, Zuid-Småland en Noord-Oost Skåne, Zweden
  • Acciaroli, Italië

Gekeken werd wat de gemeenschappelijke kenmerken van levensstijl binnen die blauwe zones door de wereld heen waren. Men kwam tot negen gemeenschappelijke kenmerken:

  1. Natuurlijk bewegen: geen sportschool maar leven in de omgeving die stimuleert om te bewegen zonder erbij na te denken.
  2. Het hebben van een doel; iets waarvoor je ’s ochtends je bed uit wil komen.
  3. Het dagelijks nemen van ontspanning en het hebben van voldoende slaap.
  4. De 80%-regel: het verlagen van “intake” met 20%.
  5. Het eten van veel plantaardig voedsel, vooral bonen. Overigens eet men in géén van de Blauwe Zones veganistisch. Er wordt gematigd (1x per week) ook vis en vlees gegeten.
  6. Er wordt, met uitzondering van Loma Linda, in alle Blauwe Zones matig wijn gedronken. Wel hoofdzakelijk bij de maaltijd en in gezelschap van elkaar.
  7. Het behoren tot de een of andere Gemeenschap van gelijkgestemden, het doen aan reflectie/mediteren.
  8. Familie en geliefden wonen bij elkaar in de buurt.
  9. Het kunnen genieten van de omgeving/de natuur.

Hé, dat is toch wel interessant. Je struikelt tegenwoordig over (boeken) over leefstijl, dus hoe scheidt je het kaf van het koren?

In de Blauwe Zones worden mensen bovengemiddeld oud en dat (gemiddeld) zonder medicijnen of supplementen. Dementie is er nauwelijks een probleem (waarschijnlijk omdat men hier voor elkaar zorgt, maar hierop ga ik in de toekomst nader in). Men ervaart er welzijn zonder dat er extra veel welváárt, economisch gewin is. Misschien wel dankzij het ontbreken van veel economisch gewin…. Iets om nader te onderzoeken.

Vorig jaar ben ik met Paul een weekje naar Sardinië geweest. Een heerlijk weekje, buiten het toeristenseizoen om. Héérlijk gegeten van “zuivere” groenten en lichte vlees- en vissoorten. Genoten van de rode Sardijnse wijn (bij de maaltijd), genoten van de heerlijke natuur. Het heuvellandschap van Oligastria niet te voet begaan vanwege een toen nog onwillige knie.

De komende maanden wil ik het fenomeen “Blauwe Zones” met u verder uitdiepen.

Het uiteindelijke doel? Nederland als nieuwe Blauwe Zone!

28 reacties

  1. Avatar
    Pia Lappee zegt:

    Hallo Happy,
    Een zeer interessant onderzoek van deze blauwe zones en het geeft al een inzicht in een bepaalde levensstijl die waarschijnlijk belangrijk is voor een lang en gezond leven. Ben benieuwd naar het vervolg van de bevindingen.

    • Avatar
      Ruud Schets zegt:

      Lieve Happy, heb uiteraard vanochtend na onze heerlijke maaltijd gisteravond in jouw eigen blauwe zone in L’dorp, die geheel in het teken stond van dit blauwe zone fenomeen uit jouw zeven hotspots, jouw blog hierover gelezen. Naast de ingrediënten, zoals sushi uit Okinawa en ‘ blauwe zone’ kaas, was ook de Sardeense rode wijn 🍷 voortreffelijk. Excuus voor mijn ietwat late reactie op je eerste blauwe zone blog. Zal het vervolg ervan voortaan op de voet volgen hoor 😊. Op naar de 100 jaar!! Ruud

      • Happy's Zone
        Happy's Zone zegt:

        Ja Ruud, we kunnen veel leren van de Blue Zones! Nu moet Nederland nog een Blauwe Zone worden. Dus volgend etentje wordt geheel opgebouwd uit lokaal voedsel. Zelfs de wijn kunnen we lokaal vinden en wel, de lokale wijn “Chateau Matilo” uit Leiden (Zie http://www.matilo.nl). We hebben prachtig en heerlijk voedsel in Nederland. Volg de wandeltocht over “het Groene Voedselpad”. Denk en doe mee, kijk ook onder “hulp gevraagd” op de website.

  2. Avatar

    Laten we klein beginnen, Leiden als blauwe zone. Ik denk nog kleiner; think globally , act locally. Binnen mijn praktijk zijn er 150 mensen die een gang naar de blauwe zone, die heldere horizon wel voor zich zien, dus de visualisatie van het doel is al deels verwezenlijkt. Kortom , er zijn deelnemers die zich hebben verenigd in hun persoons en context gebonden dossier en dus ook makkelijk toegankelijk zijn.

  3. Frank Flippo
    Frank Flippo zegt:

    Er is in Nederland weinig geschreven over de Blue Zones. Ik volg Buettnets Blue Zones-nieuwsbrief al jaren. Fijn dat je dit mooie onderwerp hier voor het voetlicht brengt. Ik kijk al uit naar je volgende bijdrage.

    • Happy's Zone
      Happy's Zone zegt:

      Dank je, Frank. Ik wil proberen die 9 gemeenschappelijke kenmerken van de Blue Zones toe te passen op de situatie in Nederland, dus van elk kenmerk onderzoeken of dat “vertaalbaar” is voor Nederland. Dus de komende maanden is er werk aan de winkel!

  4. Avatar
    marian zegt:

    Heel interessant onderzoek over de Blue Zones. Ik een korte tijd moeten we naar Sardinie verhuizen. We zijn in 2013 geweest. We hebben van de natuur, het weer, de mensen en het eten genoten. Mensen daar wonen langer dan in de andere landen en ze zijn heel vriendelijk en open. Heel veel succes nog met dit bijzondere onderzoek. Besos

    • Happy's Zone
      Happy's Zone zegt:

      Sardinië is prachtig. Maar Nederland is ook een heerlijk land om in te leven en heeft in potentie de “ingrediënten” om een Blauwe Zone te worden, denk ik.

  5. Avatar
    Ineke Krantz zegt:

    Wat een interessant verhaal, Happy! Nooit geweten dat dit onderwerp jou zo te pakken heeft. Ik hang aan je lippen de komende tijd, want ik wil er álles van weten. Zeker, ik denk ook dat we moeten stoppen met het najagen van economisch en ander gewin. Tijd voor reflectie en consolidatie…..
    Veel succes met je onderzoek!

  6. Avatar
    Diantha Ploeg zegt:

    Gefeliciteerd Happy met je eerste blog. Ik ga er zeker van uit dat we langzaam die blauwe kant opgaan. Heel fijn en dank dat je dit met ons wilt uitdiepen/delen!

  7. Avatar
    Gerard en mien zegt:

    Wij volgen graag jouw heldere kijk op het dagelijks leven, en de daarbij behorende goede inzichten, voor een goede leefstijl en een daaruit voortvloeiende gezondheid.

  8. Avatar

    Er is een groeiend aantal mensen binnen mijn omgeving bezig met bewust regionaal en seizoensgebonden voedsel en deze trend dendert door tot zelfs in de supermarkten. Er is sprake van bewustwording en van een beweging naar autonomie, of zelfbeschikking. Ik ga maar eens vroeg naar bed, sta vroeg op om te wandelen en mijn praatje over de griep voor te bereiden. De NPO heeft gevraagd of ik tips kan geven voor de preventie van griep in het programma Goedemorgen Nederland.

    • Avatar

      Morgenochtend al voor zover ik weet, pas op kan altijd veranderen. Ik heb een aanvang gemaakt met een Blog. Kan mijn tekst nog niet terugvinden. Komt wel goed schat ik zo in.
      Gisteren naar een fantastische film geweest hors normes, van de maker van untouchable. De film gaat over twee vrienden die autistische kinderen opvangen, die nergens anders terecht kunnen. De film is voor mij als vader van een kind met een handicap en autistisch gedrag herkenbaar, roerend, subtiel, raak en zelfs humoristisch. Een verdere bespreking zal in mijn blog komen.

  9. Mark Koops
    Mark Koops zegt:

    Dat ”blauwe zones” bestaan en daarmee geluk en gezondheid in zo’n sociaal perspectief plaatsen is zo bemoedigend en zo mooi! Het behoren tot een gemeenschap van gelijkgestemden, genieten, rust, reflectie … leidt tot gezondheid … dat is nog wat anders dan pillen die andere doctors voorschrijven. Ik ben benieuwd naar het volgende consult van mijn zus via deze blog … zij schrijft wat het is ”to be TouchedByWater”

      • Mark Koops
        Mark Koops zegt:

        Ah, ja, slapen … zo belangrijk … de ordening die met een goede slaap tot stand komt, heerlijk! elke ochtend een ”vers brein”, dat voel je soms gewoon, zoemend wakker worden. wat ik zelf ondervind is dat ”uitslapen” mij geen goed doet, dan wordt mijn brein niet meer wakker, de hele dag niet. ik slaap altijd met een wekker, 6 uur en 45 minuten en kom er dan het liefst gelijk uit i.p.v. weer in te dommelen … is dit herkenbaar /een bekend effect? ben benieuwd wat de ”blauwe zone” daarover te zeggen heeft …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *